1275: Hoe het begon 750 jaar geleden, op zondag 27 oktober 1275, werd voor het eerst opgeschreven dat er mensen bij de Dam in de Amstel woonden. Het document bestaat nog steeds. Jaarlijks is het op de ‘verjaardag’ van Amsterdam in het Stadsarchief te bewonderen. https://onsamsterdam.nl/artikelen/1275-hoe-het-begon?

Zo zag de eerste Amsterdammer eruit 6 maart 2025 Gezichtsreconstructie van de oudst bekende Amsterdammer, gemaakt door Maja d’Hollosy (foto: Ranjith Jayasena, Monumenten en Archeologie, Gemeente Amsterdam, 2024). In 1963 vonden archeologen skeletresten onder de Oude Kerk. Deze resten bleken van een man te zijn die daar tussen 1150 en 1215 begraven is. Hij was een van de eerste Amsterdammers. Vanaf 7 maart kunt u oog in oog met hem staan in het Stadsarchief. https://www.amsterdam.nl/nieuws/nieuwsoverzicht/eerste-amsterdammer/

https://www.youtube.com/watch?v=RDVYl35cID0 Famillement Thuis. Migratie door de eeuwen heen naar Amsterdam Deze film is gemaakt door Anita Neefjes, medewerkster van Stadsarchief Amsterdam. Beeldresearch door Janna Toepoel. Genealoog en archiefmedewerker Harmen Snel vertelt over verschillende groepen migranten die zich vanaf de Alteratie in 1578 tot in de 20ste eeuw in Amsterdam vestigden. Waar gingen ze wonen? Wat deden ze beroepsmatig? Hoe assimileerden ze (of niet)? In hoeverre stammen de Amsterdammers van nu af van deze groepen migranten? Een groot deel van de migranten bestond uit Duitsers, maar ze kwamen niet allemaal in dezelfde tijd uit dezelfde plaats en met dezelfde toekomstkansen. Bekend zijn ook de Vlamingen en de Franse Hugenoten, maar wat te denken van Scandinaviërs, Armeniërs, Italiaanse en Griekse zeelui en Joden uit Marokko? Famillement Thuis 2020 Deze film is deel van 'Famillement Thuis', de digitale variant van het bekende tweejaarlijkse evenement, georganiseerd door CBG|Centrum voor familiegeschiedenis en Stadsarchief Amsterdam. Sinds 23 juni 2020 zijn er allerlei video's en webinars vanuit uw eigen huis te volgen. Meer informatie op onze website: https://www.amsterdam.nl/stadsarchief/nieuws/nieuwe-film-famillement-thuis/

https://www.youtube.com/watch?v=7OeKhPHC0kg Eeuwenlang gebruikte Amsterdam lijfstraffen en de doodstraf om mensen af te schrikken. In november 1854 was de laatste doodstraf. Moordenaar Hein Kemper werd opgehangen. Duizenden mensen keken in doodse stilte toe. De kranten beweerden dat die stilte “ook door den lijder dankbaar gewaardeerd werd”. Gevraagd werd het hem niet. Credits: Stadsarchief Amsterdam, Alexandre-Gabriel Decamps, Public domain, Jerónimo Roure Pérez, via Wikimedia Commons, https://freesound.org/people/jergonda, StefanvonHalenbach, CC0, via Wikimedia Commons, Jerónimo Roure Pérez, CC BY-SA 4.0 https://creativecommons.org/licenses/..., via Wikimedia Commons, Herman W. Mudgett, Public domain, via Wikimedia Commons, Steve Evans from Citizen of the World, CC BY 2.0 https://creativecommons.org/licenses/..., via Wikimedia Commons, Rijksmuseum, CC0, via Wikimedia Commons, Jean-Honoré Fragonard, Public domain, via Wikimedia Commons, Clayton Tang, CC BY-SA 3.0 https://creativecommons.org/licenses/..., via Wikimedia Commons, Paul-Charles Chocarne-Moreau (1855-1931), Public domain, via Wikimedia Commons, Anonyme, graveur, CC0, via Wikimedia Commons, Rijksmuseum, CC0, via Wikimedia Commons

De armste buurt van Amsterdam/ Dat het leven in de oude Jordaan hard en armoedig was, is bekend. Maar het leven in de Jodenbuurt achter het Waterlooplein was minstens zo hard. Zo bestond de Rooden Leeuwengang aan de Valkenburgerstraat uit een verzameling krotten waar 300 personen woonden in 39 1-kamerwoningen. Credits: Stadsarchief Amsterdam, Eilers, Bernard F. (1878-1951), Eversen, Adriaan (1818-1897) Ruysdael, Jacob van, Bloteling, Abraham, Ruisdael, J. van (Jacob) Lauters, Paulus, Desguerrois en Co Solomon Leonard Verveer, Public domain, via Wikimedia Commons Eduard Alexander Hilverdink, Public domain, via Wikimedia Commons https://youtu.be/TYYmxNetOPg

De duistere geschiedenis van de Wallen/ De situatie op de Wallen is moeilijk. Door de kleine oppervlakte, de tienduizenden toeristen en de prostitutie is het er te druk. De overlast voor de bewoners en de sekswerkers is groot. Een achtergrond van de prostitutie en de buurt. Beeldcredits: Stadsarchief Amsterdam, IISG/NEHA/collectie, Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis, Bast, P. (Pieter, 1570-1605), Doomer, Lambert (1623 -1700), Kip, Johannes, Visscher, Claes Jansz (1587-1652), ANEFO, Alberts, Martin, Dienst Publieke Werken; Afdeling Stadsontwikkeling, Herz, S., Oosterhuis, Pieter Fotografen: Henk Rougoor, Edwin van Eis, Alphons Nieuwenhuis, Richard Mouw, Cécile Obertop, Pieter Oosterhuis https://www.youtube.com/watch?v=Oeq5IQzcIOo

Herrie in de stad Gemeente Amsterdam Leven in een grote stad betekent drukte. En herrie. Loeiende koeien in het slachthuis naast je, en 10 rennende kinderen op een dunne houten vloer boven je. Dit soort geluidsoverlast was vroeger heel normaal. Credits:Illustraties: Paul Maas Stadsarchief Amsterdam, Adriaan Brouwer, Jan Steen, Public domain, via Wikimedia Commons, The Shvadron Collection of the National Library of Israel, Public domain, via Wikimedia Commons, Lawrence Alma-Tadema, Public domain, via Wikimedia Commons https://www.youtube.com/watch?v=1g0T6f0XcYY

Hoe Amsterdam onze hoofdstad werd Gemeente Amsterdam. In 1808 kwam er een Franse koning wonen op de Dam. Hij maakte van het stadhuis op de Dam een koninklijk paleis. En hij zorgde ervoor dat Amsterdam hoofdstad werd van het land. Een reis terug naar het jaar 1808. Credits: Joods Historisch Museum / Prins Bernhard Fonds, Stadsarchief Amsterdam, Ratisbia, CC BY-SA 4.0 https://www.youtube.com/watch?v=GUz9bLkvVOg

https://www.youtube.com/watch?v=TYYmxNetOPg De armste buurt van Amsterdam. Dat het leven in de oude Jordaan hard en armoedig was, is bekend. Maar het leven in de Jodenbuurt achter het Waterlooplein was minstens zo hard. Zo bestond de Rooden Leeuwengang aan de Valkenburgerstraat uit een verzameling krotten waar 300 personen woonden in 39 1-kamerwoningen. Stadsarchief Amsterdam, Eilers, Bernard F. (1878-1951), Eversen, Adriaan (1818-1897) Ruysdael, Jacob van, Bloteling, Abraham, Ruisdael, J. van (Jacob) Lauters, Paulus, Desguerrois en Co Solomon Leonard Verveer, Public domain, via Wikimedia Commons Eduard Alexander Hilverdink, Public domain, via Wikimedia Commons

Het harde leven van Keetje Tippel. Neel Doff (1858-1942) werd beroemd als schrijfster. Ze beschreef haar straatarme jeugd in Amsterdam. Jaren na haar overlijden werd Doff nationaal bekend als Keetje Tippel. Ze werd als tienermeisje door haar moeder overgehaald om zich te prostitueren. Beeldcredits: Stadsarchief Amsterdam, Neel Doff, Espace Nord, Nationaal Archief, Tuschinski Film Distribution, Rob Houwer Productions https://www.youtube.com/watch?v=Q72aWa4W2fg